۲۵ اوت۲۰۲۵ - ایبوپروفن و پاراستامول(استامینوفن) داروهای بدون نسخه رایجی هستند که بسیاری از ما هنگام بیماری به سراغ آنها می رویم. اما تحقیقات جدید دانشگاه استرالیای جنوبی نشان می دهد که این داروهای رایج مورد اعتماد، یکی از بزرگترین تهدیدات سلامتی جهان، یعنی مقاومت آنتی‌بیوتیکی را بی سر و صدا تشدید می کنند.
در اولین مطالعه از این نوع، محققان دریافتند که ایبوپروفن و پاراستامول نه تنها در صورت استفاده ی جداگانه، باعث افزایش مقاومت آنتی‌بیوتیکی می شوند، بلکه در صورت استفاده همزمان با آنتی بیوتیک ها، آن را تقویت می کنند.
محققان با ارزیابی تعامل داروهای غیر آنتی بیوتیکی و آنتی بیوتیک وسیع الطیف سیپروفلوکساسین با اشریشیا کلی(E. coli) - یک باکتری رایج که باعث عفونت های روده و دستگاه ادراری می شود - دریافتند که ایبوپروفن و پاراستامول به طور قابل توجهی جهش های باکتریایی را افزایش می‌دهند و E. coli را در برابر آنتی بیوتیک بسیار مقاوم می کنند.
این یک یافته مهم است که پیامدهای جدی برای سلامتی دارد، به ویژه برای افرادی که در خانه های سالمندان زندگی می کنند، جایی که به طور منظم چندین دارو تجویز می شود.
سازمان بهداشت جهانی گزارش می دهد که مقاومت ضد میکروبی یک تهدید جهانی برای سلامت عمومی است و مقاومت باکتریایی مستقیماً مسئول ۱.۲۷ میلیون مرگ و میر جهانی در سال ۲۰۱۹بوده است.
پروفسور رییتی ونتر، دانشیار دانشگاه استرالیای جنوبی و محقق ارشد این پژوهش، اظهار داشت: "این یافته ها سوالات مهمی را در مورد خطرات مصرف بیش از حد دارو در مراقبت از سالمندان مطرح می کند.آنتی بیوتیک ها مدت هاست که در درمان بیماری های عفونی حیاتی بوده اند، اما استفاده بیش از حد و سوء استفاده گسترده از آنها باعث افزایش جهانی باکتری های مقاوم به آنتی بیوتیک شده است."
او افزود: این امر به ویژه در مراکز مراقبت از سالمندان شایع است، جایی که احتمال بیشتری وجود دارد که برای افراد مسن چندین دارو تجویز شود - نه فقط آنتی بیوتیک ها، بلکه داروهای ضد درد، خواب یا فشار خون - و این امر آن را به یک بستر ایده آل برای رشد باکتری های روده تبدیل می کند تا در برابر آنتی بیوتیک ها مقاوم شوند.
در این مطالعه، محققان به بررسی تأثیر داروهای غیرآنتی بیوتیکی و سیپروفلوکساسین (آنتی بیوتیکی که برای درمان عفونت های شایع پوست، روده یا دستگاه ادراری استفاده می شود) پرداختند.
پروفسور ونتر گفت: «وقتی باکتری ها در کنار ایبوپروفن و پاراستامول در معرض سیپروفلوکساسین قرار گرفتند، جهش های ژنتیکی بیشتری نسبت به آنتی بیوتیک به تنهایی ایجاد کردند که به آنها کمک کرد سریع تر رشد کنند و بسیار مقاوم شوند. نگران کننده تر این است که باکتری ها نه تنها در برابر آنتی بیوتیک سیپروفلوکساسین مقاوم شدند، بلکه افزایش مقاومت همچنین در برابر چندین آنتی بیوتیک دیگر از کلاس های مختلف مشاهده شد. ما همچنین مکانیسم های ژنتیکی پشت این مقاومت را کشف کردیم، به طوری که ایبوپروفن و پاراستامول هر دو سیستم دفاعی باکتری ها را برای دفع آنتی بیوتیک ها فعال می کنند و آنتی بیوتیک ها را کم اثرتر می کنند».
محققان در این مطالعه نه داروی رایج مورد استفاده در مراقبت از افراد مسن در مراکز نگهداری از سالمندان را ارزیابی کردند: ایبوپروفن (یک مسکن ضدالتهاب)، دیکلوفناک (یک ضدالتهاب برای درمان آرتروز)، استامینوفن (پاراستامول برای درد و تب)، فوروزماید (برای فشار خون بالا)، متفورمین (برای سطح بالای قند مرتبط با دیابت)، آتورواستاتین (برای کمک به کاهش کلسترول و چربی‌های خون)، ترامادول (یک داروی مسکن قوی تر پس از جراحی)، تمازپام (مورد استفاده برای درمان مشکلات خواب) و سودوافدرین (یک ضد احتقان).
پروفسور ونتر، گفت: مطالعه ی ما نشان داد که مقاومت آنتی بیوتیکی چالشی پیچیده تر از آن چیزی است که قبلاً تصور می شد، و داروهای غیرآنتی بیوتیکی رایج نیز در آن نقش دارند.به عبارت دیگر مقاومت آنتی بیوتیکی دیگر فقط مربوط به آنتی بیوتیک ها نیست.
او افزود: این نتایج یک یادآوری روشن از این موضوع است که باید خطرات استفاده از داروهای متعدد را به دقت بررسی کنیم - به ویژه در مراکز مراقبت از سالمندان که در آن اغلب ترکیبی از درمان های طولانی مدت برای ساکنان تجویز می شود.این بدان معنا نیست که باید استفاده از این داروها را متوقف کنیم، اما باید در مورد نحوه تعامل آنها با آنتی بیوتیک‌ها بیشتر مراقب باشیم - و این شامل بررسی فراتر از ترکیب دو دارو می شود.
محققان خواستار مطالعات بیشتر در مورد تداخلات دارویی در بین همه ی کسانی شدند که رژیم های درمانی طولانی مدت دارویی را دنبال می کنند تا بتوان آگاهی بیشتری از چگونگی تأثیر داروهای رایج بر اثربخشی آنتی بیوتیک ها به دست آورد.
منبع:
https://www.news-medical.net/news/20250825/Common-painkillers-ibuprofen-and-paracetamol-found-to-fuel-antibiotic-resistance.aspx